|
حضرت آيت ا... خامنه اي در تبعيد ايرانشهر
اصغر حيدري
مقام معظم رهبرى حضرت آيت ا... خامنه اى به دليل فعاليتهاى گسترده عليه رژيم پهلوى در سالهاى 1355 و 1356 و به ويژه به دليل توجه دادن مردم مسلمان ايران به رهبرى مرحوم حضرت امام خمينى »ره« بعد از شهادت حاج سيد مصطفى خمينى، مورد خشم مقامهاى امنيتى حكومت پهلوى قرار گرفت و دستور دستگيرى معظم له صادر گرديد. ساواك خراسان دستور داد سريعاً با تشكيل كميسيون حفظ امنيت اجتماعى، آيت ا... خامنه اى براى سه سال به شهرى بد آب و هوا تبعيد شود. اكيپى از ساواك خراسان موسوم به اكيپ صادق سحرگاه 23/9/1356 با هجوم به منزل ايشان كه همراه با ضرب و شتم و توهين و فحاشى به معظم له صورت گرفت، آيت ا... خامنه اى را دستگير كردند. گزارش ساواك در مورد اين هجوم و دستگيرى چنين است:
»به عرض مى رساند اكيپ بهروز به اتفاق اكيپ صادق، ساعت 30/5 دقيقه بامداد 23/9/56 روز جارى به آدرس: خيابان خاكى، كوچه دبيرستان فروغ، كوچه فريدون، پلاك 14 منزل آقاى سيد على خامنه اى مراجعه و با حضور خودش و نماينده ساواك آقاى طباطبايى از منزل مسكونى بازرسى به عمل آمد. در نتيجه اين بازرسى تعداد 13 جلد كتاب مربوط به دكتر على شريعتى و يك جلد مربوط به مرتضى مطهرى و تعدادى جزوات دستنويس و نامه هاى قابل بررسى به دست آمده كه كتب و جزوات فوق با خود شخص به اداره مركزى تحويل گرديده است. بازرسى بدون خسارت جانى و مالى در ساعت 45/6 همين روز پايان يافت و صورت مجلس گرديد.«
همان روز دستگيرى آيت ا... خامنه اى، اعضاى كميسيون حفظ امنيت اجتماعى مشهد به دستور مقامهاى بلند پايه ساواك در تاريخ 23/9/56 با تشكيل جلسه اى، معظم له را به سه سال تبعيد در ايرانشهر محكوم كردند. ژاندارمى خراسان ماموريت يافت آيت ا... خامنه اى را به همراه ماموران محافظ مسلح به ايرانشهر برساند.
پس از استقرار آيت ا... خامنه اى در ايرانشهر، ساواك شهر مذكور با گماردن مامورانى در جلوى در خانه اى كه معظم له در آن به سر مى برد، اسامى كسانى را كه به ملاقات ايشان مى آمدند را در ليستى يادداشت مى كرد. تعداد اين افراد بالغ بر 120 نفر شده بود.
مقام معظم رهبرى در ايرانشهر فعاليتهاى ضد رژيم پهلوى را ادامه دادند. محورهاى اين فعاليتها كه توسط ساواك گزارش گرديده چنين است:
1ـ اقامه نماز جماعت و سخنرانى و ارشاد مردم.
2ـ توزيع كتابهاى دينى و مذهبى.
3ـ ارتباط با جوانان و سوق آنها به طرف انقلاب.
4ـ سرپرستى روحانيون جهت امداد رسانى به سيل زدگان تير ماه 1357 در ايرانشهر.
برخى از دوستان مقام معظم رهبرى به درخواست ايشان، خودروى پژو 404 را تهيه كرده و به ايرانشهر فرستادند تا حضرت آقا بتوانند براى تبليغات به محله هاى اطراف شهرهاى مجاور بروند.
از مهمترين محورهاى فعاليت آيت ا... خامنه اى در سال 1356 و 1357 كه ساواك روى آن بسيار حساس بود، همكارى ايشان با مبارزان مذهبى مسلحى بود كه عليه رژيم پهلوى به فعاليت مى پرداختند. در اين مورد بايد از ارتباط نزديك شهيد سيد على اندرزگو با مقام معظم رهبرى ياد نمود. در گزارش محرمانه ساواك تاريخ 20/8/56 چنين آمده است:
»سيد على اندرزگو در تاريخ 20/8/56 از مشهد به قم عزيمت و در يك ملاقات خصوصى در منزل شيخ عبدالرحيم ربانى شيرازى از وى مى خواهد كه با او همكارى كند. در مقابل سوال ربانى كه ديگر چه كسانى از روحانيون مشهد با او همكارى دارند، عبدالكريم هاشمى نژاد و سيد على خامنه اى را اسم برده است«.
در همين راستا، سند بسيار مهم ساواك سيستان و بلوچستان با طبقه بندى »خيلى محرمانه« خطاب به ساواك مركز به تاريخ 12/6/1357 در دست است كه در آن چنين آمده است:
»موضوع: سيد على خامنه اى واعظ تبعيدى
نامبرده بالا زمانى كه به صورت تبعيد در ايرانشهر به سر مى برد، مسافرتى به كوههاى آهوران نموده و ضمن تبليغات مضره عليه مقامات عاليه مملكتى به ميزان مبلغ پانصد هزار ريال سلاح كمرى از محل مزبور خريدارى و به ايرانشهر حمل و پس از خاتمه دوران تبعيد با خود برده است«
فعاليتها و سخنرانيهاى آيت ا... خامنه اى در ايرانشهر و ارتباطات گسترده مردم و جوانان با ايشان، مقاومتهاى ساواك را از خيزشى انقلابى در آن شهر به وحشت افكندند و لذا معظم له را از تاريخ 15/5/1357 به شهر جيرفت تبعيد كردند. سخنرانيهاى روشنگرانه مقام معظم رهبرى در شهر جيرفت نيز ادامه يافت و به دليل سرعت پيشرفت انقلاب در نيمه دوم سال 1357، ساواك در جلوگيرى از اقدامهاى انقلابى و سخنرانيهاى آيت ا... خامنه اى ناتوان گرديد. در نتيجه مخالفتهاى مردمى با ادامه تبعيد ايشان و عقب نشينى هاى رژيم پهلوى در برابر طوفان انقلاب اسلامى، دوره تبعيد آيت ا... خامنه اى 9 ماه و 15 روز تقليل يافت و معظم له پس از 285 روز تبعيد در ايرانشهر و جيرفت، در تاريخ 1/7/1357 به مشهد بازگشته و فعاليتهاى انقلابى را تا پيروزى انقلاب اسلامى، در شهر مشهد پى گرفتند.
لازم به يادآورى است مبارزات مقام معظم رهبرى بر اساس اسناد به جامانده از ساواك، ژاندارمرى و شهربانى رژيم پهلوى را نگارنده در سال 1384 طى طرحى در مركز اسناد انقلاب اسلامى تدوين و تاليف نموده و اينك در اختيار مركز مذكور است. در ضمن اسناد ارائه شده از سايت اينترنتى مركز اسناد انقلاب اسلامى برداشت شده است.
|
