مدير بخش تدوين مركز اسناد  انقلاب

 ‌ ‌

   نام ستارخان سردار ملى مشروطيت ايران كه بى نياز از توصيف و تشريح است،  موجب شد تا نامه اى منتشر نشده از وى را باز خوانيم.

   دوران حيات سردار ملى را مىتوان به چند قسمت تقسيم كرد و در مورد هر قسمت سخن گفت. آنچه وى را امتياز خاص مى دهد تعصب مذهبى و عرق ايرانى اوست. وى درنامه اى كه متن آن در پى خواهد آمد مجاهدات خود را » براى اجراى احكام شريعت غراء احمدى و مطابق احكام صادره علما اعلام عظام مرجع تقليد« عنوان مى كند . سخت ترين روزهاى سردار ملى هنگامى بود كه پس از واقعه پارك اتابك »براى پيشبرد قانون، مظلوميت اختيار نمود « آنچه اين اسطوره ملى را به شكايت ـ نگارش نامه مورد اشاره ـ وا مى دارد نه پايمال شدن فاميل و اهل و عيال او بلكه تصرف املاك وى توسط قواى بيگانه روس است يعنى نقض حاكميت ملى. غيرت او نمىتواند تحمل نمايد »اين است كه ضبط املاك خود را در دست خوارج با اين زحمات و خسارات و ايثارجان و مال نمى تواند صبر و تحمل كند. آنچه را كه لازمه صبر و تحمل و مظلوميت به وقت و اقتضاى خود بود اين توقيف و تصرف مظلوميت ناميده نمى شود كه بتواند تامل كند. دست تصرف خوارج در مال من اگر ساكت بنشينم بى غيريتى مى شود.«

     در جمله معترضه اى آرزو مىشود: كاش از عرق ايرانى و ملى ستارخان به قدر سرسوزنى در رگ مدعيان قوميت، زبان و فرهنگ  سومرى وجود داشت.

  همان مدعيانى كه براى اهداف خائنانه خود عكس ستارخان و باقر خان و خيابانى را در كنار تصاوير كمونيست هاى مفلوك چاپ و منتشر مى كنند ...

    آنچه منتشر ميشود نامه اى است از ستارخان سردار ملى به رياست وزراء ايران در سال 1331 قمرى كه وى هم طى دستورى به وزارت خارجه دستور پيگيرى مى دهد. وزير خارجه وقت هم دستور لازم جهت تحقيق از شريف الدوله كارگزار كل آذربايجان را صادر  مى كند كه تحقيق كند »معلوم شود حالت املاك سردار ملى چيست« تا به سردار ملى جواب داده شود. مواد اين نامه توسط رياست وزرا به وزارت خارجه ارسال گرديده است كه در آرشيو وزارت امور خارجه در كارتن 22 دوسيه 40 به تاريخ 3 سرطان / 19 رجب 1331 نگهدارى ميشود متن نامه دستور به وزارت   خارجه را مى خوانيم: ‌

 ‌‌F‌‌F‌‌F‌

‌] ‌آرم شير خورشيد ايستاده با شمشير ‌[‌

رياست وزرا،  مقام رفيع محترم هيت وزراء عظام مد ظلمه العالى

سواد مشروحه آقاى سردار ملى ‌ ‌

عموم اهالى داخله خاصه و عامه سيما اولياى امور و روِساى عظام گرام فخام  و اهالى ممالك خارجه كاملاً مسبوق و مستحضرند كه اين بنده عاصى ستار براى اجراى احكام شريعت غراء  احمدى و حفظ بيضه اسلام مطابق احكام صادره علما و اعلام عظام مرجع تقليد شيعه از جان و مال و اموال و دارايى و هستى خود صرف نظر كرده فوق العاده كوشيده تا دولت جابره تبديل بر دولت عادله به عبارت اخرى دولت شورويه دايرشود تا مگر آب رفته به جو باز گردد و قوانين حضرت سيدالمرسلين كه سرمشق اهل كره از كفار و غيره گرديد، رويه و مسلك اهل اسلام و كافه مسلمين و مسلمات بشود و براى معرفى خود به اهل  عالم پس از تبديل دولت جابره اطاعت اوامر مطاعه دولت عادله را كرده به مركز پايتخت ايران شناخته مى شود حاضر شد و براى تاكيد بر معرفى خود بر عالميان در گوشه انزوا و عزلت هر قسم تعديات وارده را متحمل، در اين موقع براى پيشرفت قانون مظلوميت اختيار نمود. حاليه مدتى است از خارجه به دست داخله هر مصيبتى را كه ]گوش[ آدميان نتواند بشنود بر مظلوميت اهل تبريز آورده شد. آنچه كه هيئت محترم مى دانند و جزئيات و كليات مصائب وارده را عالمند فاميل و اهل مرا جاناً و مالاً پايمال و املاك مرا خارجه توقيف نمود اين مدت صبر كرد كه شايد دست قدرت حضرت پروردگار هستى از وزراء فعال براى اجراى قوانين حقه بر قرار گردد امروز بحمدا... و المنه آن هيئت محترم را دست قدرت تشكيل فرمود. فحمداً ثم حمداٌ‌له اين است كه ضبط املاك خود را در دست خوارج با اين زحمات و خسارات و ايثار جان و مال نميتواند صبر و تحمل كند آنچه را كه لازمه صبر و تحمل و مظلوميت به وقت و اقتضاى خود بود اين توقيف و تصرف، مظلوميت ناميده نمى شود كه بتواندتأمل كند دست تصرف خوارج در مال من اگر ساكت بنيشينم بى غيرتى ميشود. استدعا از وجه آن )يك كلمه ناخوانا ــ( هيئت محترم وزراء فعال كه املاك مرا از توقيف خوارج محفوظ و محروس بدارند والا جواب يصح السكوت مرحمت فرمائيد تكليف چاكر معلوم شود .‌

ادام اله ظلهم العالى ‌ ‌

سواد مطابق اصل است ‌ ‌

)مهر( كابينه رياست وزراء 1329

نامه رياست وزارء به وزارت امور خارجه .

  7 برج ثور 1331                                                نمره 258 ‌ ‌

...لازم است در مورد اظهارات معزى اليه امعان نظرى به طورى كه صلاح دانند با جاهاى لازم در اين خصوص مذاكره نموده و ترتيبى اتخاذ نمايند كه اسباب آسايش و رفع شكايت ايشان فراهم شود و نتيجه اطلاع دهيد كه به آقاى سردار ملى جواب داده شود .

)مهر( محمد على ‌‌رياست وزراء آقاى منشور المك ‌ ‌

در اين باب محرمانه در رمز  از شريف الدوله تحقيق كنيد معلوم شود حالت املاك سردار ملى چيست بعد اگر مقتضى باشد اقدام شود .